Thám tử số liệu
5 chặng: làm sạch dữ liệu rồi dùng 7 hàm cơ bản để bắt tận tay những con số nói dối. Làm đúng chặng này mới mở được chặng sau.
Bắt đầu
Điền tên và lớp để nhận giấy chứng nhận khi làm xong.
Mở file LSTS_KhaoSat_K8_2026_AnDanh_Cleaned.xlsx (tải trên Canvas). Em chỉ cần hai sheet đang hiện: Data – dữ liệu gốc còn lỗi · Clean_Data – dữ liệu đã làm sạch. Sheet nhật ký đã được ẩn vì bài này không yêu cầu dùng.
Từ chặng 3 trở đi, đọc yêu cầu tại khối cột M:P, gõ công thức vào ô vàng cùng hàng, rồi nhập kết quả lên web. Với số trung bình, nhập đúng 2 chữ số thập phân đang hiển thị trong ô; có thể dùng dấu phẩy hoặc dấu chấm.
Tùy chọn, không bắt buộc: nếu muốn làm tròn ngay trong công thức, em có thể dùng cấu trúc ROUND(kết_quả, 2).
Bốn thủ phạm làm bẩn dữ liệu
Tìm cho ra lỗi trước khi tính bất cứ con số nào.
① Ô trống (Missing)
Người trả lời bỏ qua câu hỏi. Ô trống không phải số 0. Excel bỏ qua ô trống khi tính AVERAGE, nên số bạn trả lời thật sự ít hơn tổng số phản hồi.
② Số bị ghi thành chữ
Ô ghi 3,2 hoặc 3.2 giờ bị Excel hiểu là chữ. Dấu hiệu: nội dung căn lề trái thay vì phải. Hàm SUM và AVERAGE sẽ bỏ qua những ô này.
③ Giá trị vô lý
Con số không thể có thật: ngủ 25 giờ/đêm, điểm 87 trên thang 10, đi 152 000 bước/ngày. Đây là lỗi nhập liệu, không phải phát hiện thú vị.
④ Dòng bị nhập trùng
Hai dòng giống hệt nhau ở mọi cột. Có thể một người gửi hai lần — nhưng cũng có thể là hai bạn tình cờ trả lời giống nhau.
Không đoán · Không điền bừa · Ghi lại mọi thay đổi kèm lý do.
Giá trị lạ chưa chắc là giá trị sai. Bạn ngủ 4.5 giờ/đêm là chuyện hiếm nhưng hoàn toàn có thể xảy ra — giữ nguyên. Bạn ngủ 25 giờ/đêm là chuyện không thể xảy ra — để trống và ghi vào nhật ký.
| Ô | Mã phản hồi | Giờ ngủ | Giờ thiết bị | Giờ vận động | Số bước chân | Điểm TB lớp 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| hàng 4 | R160 | 7.3 | 3,2 ⟵ căn trái | 2 | 3124 | 5.7 |
| hàng 33 | R285 | 7.9 | 2.3 | 6 | 152000 | 9.2 |
| hàng 34 | R053 | 4.5 | 5.5 | (trống) | 7164 | 3.8 |
| hàng 103 | R101 | 9.6 | 0.3 | 6.8 | 9605 | 87 |
| hàng 247 | R245 | 8.4 | 2.6 | 6.1 | 7488 | 9.3 |
| hàng 259 | R257 | 8.4 | 2.6 | 6.1 | 7488 | 9.3 |
Thử thách 1 · Gọi đúng tên thủ phạm
Sáu trường hợp lấy từ sheet Data của chính bộ dữ liệu khối 8. Chọn đúng loại vấn đề cho từng trường hợp.
Ba mảnh ghép của một công thức
Dấu bằng · vùng dữ liệu · tên hàm.
Dấu =
Mọi công thức đều bắt đầu bằng dấu bằng. Không có dấu bằng, Excel coi những gì em gõ chỉ là chữ.
Ô và vùng
Một ô: B3. Một vùng: B3:B300 — đọc là "từ B3 đến B300".
Tên hàm
Công thức có sẵn để xử lý cả một vùng dữ liệu chỉ trong một dòng, thay vì cộng trừ từng ô một.
Hàng 1 là tiêu đề bảng · hàng 2 là tên các cột · dữ liệu thật bắt đầu từ hàng 3 và kết thúc ở hàng 300 (298 phản hồi).
Vì vậy mọi công thức trong bài này đều dùng vùng dạng B3:B300, G3:G300…
Thử thách 2 · Chọn đúng công thức
Cả 4 câu đều làm trên sheet Clean_Data.
Hai cách đếm: COUNT và COUNTA
Từ chặng này em phải mở Excel ra và tự tính.
COUNT — đếm ô chứa số
Chỉ đếm những ô có giá trị số. Ô trống, ô chữ, ô số lưu dạng văn bản đều bị bỏ qua.
COUNTA — đếm ô có nội dung
Đếm mọi ô không trống, kể cả ô chữ. Chỉ ô hoàn toàn trống mới không được tính.
Lấy COUNTA trừ COUNT trên một cột đáng lẽ toàn số. Kết quả khác 0 nghĩa là trong cột đó có ô đang bị lưu dạng văn bản — loại lỗi mắt thường rất dễ bỏ qua.
Thử thách 3 · Đếm trên dữ liệu thật
Mở sheet Clean_Data, tìm khối yêu cầu ở cột M:P, gõ công thức vào ô vàng cùng hàng rồi chép kết quả vào đây.
SUM, AVERAGE, MAX, MIN
Bốn hàm quen thuộc — và mẹo dùng MAX, MIN để bắt lỗi.
SUM · tổng
Cộng toàn bộ giá trị số trong một vùng — ví dụ tổng số bước chân của cả 298 bạn.
AVERAGE · trung bình cộng
Quan trọng: AVERAGE bỏ qua ô trống, nên nó chia cho số ô có dữ liệu chứ không phải cho 298.
MAX · giá trị lớn nhất
Công cụ bắt lỗi nhanh nhất: giá trị vô lý gần như luôn nằm ở đỉnh của dãy số.
MIN · giá trị nhỏ nhất
Đầu còn lại của dãy số — nơi ẩn nấp của những số 0 đáng ngờ.
Hai câu đầu làm ở khối cột M:P trên Clean_Data. Hai câu sau làm ở khối cột M:P trên Data — bản gốc chưa làm sạch, để em thấy lỗi lộ ra như thế nào.
Thử thách 4 · Tổng, trung bình và hai đầu của dãy số
MEDIAN: con số không ai kéo đi được
Chặng quan trọng nhất của cả bài.
AVERAGE — trung bình cộng
Cộng tất cả rồi chia đều. Một giá trị cực lớn sẽ kéo cả trung bình đi theo.
MEDIAN — trung vị
Xếp toàn bộ giá trị từ nhỏ đến lớn rồi lấy giá trị đứng giữa hàng. Người đứng giữa không đổi chỗ dù người cuối hàng cao bao nhiêu.
Trên sheet Data còn một ô ghi 152 000 bước chân/ngày. Sheet Clean_Data đã để trống ô đó.
Em sẽ tính AVERAGE và MEDIAN của cột Số bước chân (cột G) trên cả hai sheet. Ở mỗi sheet, làm trong khối yêu cầu cột M:P, rồi so xem hàm nào bị con số sai làm cho lệch.
Thử thách 5 · Bốn con số và một kết luận
Kiểm tra cuối bài
10 câu lấy ngẫu nhiên từ cả 5 chặng. Đúng từ 8/10 là nhận được giấy chứng nhận.